بانک مرکزی عراقی و فشار بر مردم عراقی
به قلم: اسعد عبد الله عبد علي
بانک مرکزی عراق یک گام خطرناک و شدید الأثر بر جامعه برمیدارد، به ویژه برای طبقات با درآمد محدود و فقرا، زیرا طبق نامه بانک مرکزی عراق با شماره 9/4/41 به تاریخ 9/2/2025، تصمیم به افزایش هزینههای آنها گرفته است. جدولی از هزینههای جدید مرتبط با عملیات بانکی که به پرداخت حقوق مربوط میشود، منتشر شده است. هزینه صدور کارت مستر کارت از ده هزار دینار به پانزده هزار دینار افزایش یافته و هزینه تعویض کارت در پایان مدت اعتبار از ده هزار به پانزده هزار دینار تغییر کرده است. هزینه صدور جایگزین کارت گم شده از بیست و پنج هزار دینار و کمیسیون افزایش حقوق از هزار دینار به دو هزار دینار افزایش یافته است. این هزینهها در زمان برداشت از دفاتر صرافی در شهرها و روستاها دو برابر میشود، و همه اینها تحت فشار قرار دادن طبقات با درآمد محدود، فقرا، بیوهزنان و بازنشستگان است. این اقدام بهسان جنگی علیه افراد ساده و فقیر جامعه به نظر میرسد، این تصمیم غیرانسانی و دارای ظلم شدید است که باید همه افراد شریف علیه آن ایستادگی کنند.
رئیسجمهور باید فورا اقدام کند و اجرای این تصمیم ظالم را که بهطور خاص علیه طبقات با درآمد محدود است، متوقف کند.
نقش گمشده پارلمان
یکی از مهمترین وظایف پارلمان این است که نهادها و مؤسسات دولتی و وزارتخانهها و هیأتهای مستقل را بابت هر تصمیمی که خطر و آسیب به منافع جامعه، به ویژه طبقات با درآمد محدود دارد، مورد بازخواست قرار دهد. اما عجیب این است که از زمان صدور تصمیم ظالم بانک مرکزی در افزایش هزینههای عملیات مالی مرتبط با پرداخت حقوق و سکوت مطلق پارلماننشینان، هیچ صدایی علیه ظلم وجود ندارد. چرا پارلمان عراق از نقش خود در دفاع از مردم دست کشیده است؟ مردمی که آنها را انتخاب کرده و به کرسی پارلمان رساندهاند. آیا زندگی مرفه و حقوقهای فراوان باعث شده که آنها نسبت به آنچه برای فقرا و افراد ساده پیش میآید، بیتوجه باشند؟
ما با یک موضوع بزرگ روبرو هستیم که باید رسانهها به آن توجه کنند و مردم را متوجه آن سازند و آن این است که پارلماننشینان از مسئله مردم دست کشیده و در برابر تصمیم ظالمانه بانک مرکزی سکوت کردهاند، و این نتیجه انتخاب نادرست مردم از نمایندگانشان است، وگرنه اگر انتخاب صحیح بود، آنها برای مقابله با ظلم و دفاع از جامعه بدون نیاز به هشدار در مورد مسئولیتهایشان، اقدام میکردند.
فریاد جامعه علیه این ظلم
استاد حسین الموسوی، بازنشسته میگوید: همه کشورهای متمدن در دنیا به مراقبت از بازنشستهها میپردازند و برنامهها و طرحهایی برای سرگرمی و کاهش هزینههای آنان ارائه میدهند، بعد از اینکه سالهای عمر خود را در خدمت کشور گذراندهاند، اما در عراق حرمت بازنشسته هدر میرود و اقدام اخیر بانک مرکزی فقط در حال افزایش فشار بر بازنشستههاست که ظلم بزرگی است. بر رسانهها واجب است که کمپینی بزرگ علیه اقدام بانک مرکزی در افزایش هزینهها به دلیل افزایش حقوق و سایر موارد ذکر شده در نامه شرمآورشان آغاز کنند.
و احمد الساعدی، حقوقدان، اضافه میکند: بانک مرکزی نباید هزینهها را به بهانه افزایش حقوق افزایش دهد، زیرا فشار تنها بر روی افراد با درآمد محدود مانند کارکنان، بازنشستهها، بیوهها، مطلقهها و حقوق شبکه حمایت اجتماعی خواهد بود. باید جنبه انسانی در تصمیمات مسئولان بانک مرکزی قبل از اتخاذ اقداماتی که امنیت جامعه را تهدید میکند، مدنظر قرار میگرفت، و به نظر میرسد که آنها به تأثیر چنین تصمیماتی توجهی ندارند، بنابراین دولت باید فوراً دخالت کند و این تصمیم غیرانسانی را متوقف سازد.
ما با الحاج مصطفی الجبوری، مردی دارای نقص عضو که از شبکه حمایت اجتماعی حقوق دریافت میکند، دیدار کردیم. او گفت: خبر افزایش هزینههای بانک مرکزی مانند صاعقه بر ما نازل شد، زیرا حقوق ما بسیار کم است و وضع من با نقص عضو دشوار است. بانک مرکزی میخواهد مشکلات ما را در این زندگی افزایش دهد. ما از رئیسجمهور خواهش داریم که دخالت کند و این ظلم را که بانک مرکزی میخواهد انجام دهد، متوقف کند.
همچنین خانم ولاء بیاتی (فعال مدنی) میگوید: آنچه رخ داده یک رفتار غیرمسئولانه از سوی بانک مرکزی است، این یک اقدام غیرمدروسه و فشار مالی بزرگی بر آنها وارد میکند، همراه با افزایش فشارهای روانی. این یک جنگ نانوشته علیه فقرا و افراد با درآمد محدود است. هزار دینار تأثیری بزرگ بر آنها دارد. ممکن است مسئولان بانک مرکزی به دلیل حقوقهای بالا و زندگی مرفه خود به تأثیر تصمیم اخیرشان توجهی نداشته باشند. در اینجا نقش پارلمان عراق در متوقف کردن این تصمیم و حسابخواهی از بانک مرکزی درباره چنین تصمیماتی که جامعه عراقی را تهدید میکند، به میان میآید.
نقش مورد نیاز امروز از رسانه
بر روی شبکههای تلویزیونی و برنامههای تأثیرگذار و روزنامهنگاران و اتحادیهها لازم است که جنگی علیه تصمیم بانک مرکزی به راه بیندازند تا آن را متوقف کنند، بهویژه اینکه تصمیمسازان از “جنجال” به شدت میترسند تا مناصب خود را حفظ کنند. بنابراین، دعوتی برای همه خبرنگاران و روزنامهنگاران شریف و غیور است که برای متوقف کردن این ظلم، مطالب و مقالاتی منتشر کنند. تصور کنید اگر دهها مقاله در این روزها منتشر شود، چه فشاری بر رهبری بانک مرکزی ایجاد خواهد کرد تا از تصمیم ظالم خود عقبنشینی کند و برنامههای تلویزیونی تأثیرگذار، حلقههای گفتگویی درباره عواقب این تصمیم در جامعه برگزار کنند و اینکه دولت چه اقداماتی باید برای متوقف کردن ظلم جامعه انجام دهد.
جمع بندی
ما از بانک مرکزی عراق میخواهیم که تصمیم خود را بازنگری کند و به فکر روشهای تأمین مالی دیگری باشد که به طبقات با درآمد محدود و فقرا آسیب نرساند. پیشنهاد میدهیم که افزایش هزینهها به سمت ثروتمندان و مرفهها باشد و از آنها چیزی دریافت کنند، بلکه باید کار آنها برای افراد با درآمد محدود با هزینههای نمادین به جای هزینههای فعلی بالا انجام شود.
ما از رئیسجمهور میخواهیم که برای ابطال این تصمیم اقدام کند و جامعه را یاری دهد و کسانی را که این تصمیم مضر برای دولت و جامعه را صادر کردهاند، مورد بازخواست قرار دهد.
این یک دعوت فوری به تمام نویسندگان شریف است که به سرعت درباره این موضوع بنویسند تا اجرای این ظلم را متوقف کنند.