جنجالها در خصوص یک سریال عراقی؛ سریال حمدیه؛ از بینظمی اداری تا ترویج نگاهی فرقهگرایانه
شهاب نورانیفر
در تاریخ 15 فوریه جنجالها در خصوص سریالی عراقی به نام حمدیه مطرح شد که از شبکه MBC العراق، بخش عراقی مجموعه شبکههای MBC وابسته به عربستان سعودی قرار بود برای ماه رمضان پخش شود. این جنجالها باعث شد تا مدیر شبکه MBC العراق توسط سازمان امور رسانه و ارتباطات احضار شود و توضیحاتی در این زمینه برای این سازمان ارائه دهد (منبع). اما نکته قابل توجه اینجاست که این سریال از این شبکه وابسته به سعودی با وجود همه جنجالها، تا بدین لحظه در حال پخش است. این در حالی است که در سال 2024 جنجالها و اعتراضاتی علیه این شبکه عربستانی به دلیل تروریست خواندن شهیدان سپهبد سلیمانی و ابومهدی المهندس مطرح شده بود (منبع). اما با وجود اینها چنین شبکهای که به مقام عالیرتبه عراقی یعنی ابومهدی المهندس توهین کرده بود، همچنان در حال فعالیت در عراق است و اساسا در همین راستا هم تجمعی پس از جنجال این سریال، در مقابل دفتر این شبکه در بغداد صورت گرفت (منبع). در ادامه به نکاتی در خصوص حواشی مرتبط با این سریال بیان خواهد شد.
1-دلیل جنجال در خصوص این سریال:
علت جنجالها در خصوص این سریال، نشان دادن زن اهل جنوب عراق (منطقه سکونت عمده شیعیان عراق) به عنوان زنی بی عفت و بیحیا بوده است زیرا «حمدیه» که نقش چنین زنی را ایفا میکند، وارد یک رابطه نامشروع با پسری ایرانی الاصل میشود و برای حفظ شأن این زن، مردی از تکریت یعنی از استان صلاحالدین (استان محل تولد صدام حسین) با ازدواج با این زن، منزلت او را حفظ مینماید. این به غیر از وجود صحنههایی مستهجن است که باعث اعتراضاتی در عراق
شده بود. البته این در حالی است که قدوری الدوری، نویسنده رمان حمدیه که این سریال از همین رمان گرفته شده است و خود نویسنده مقیم ترکیه است، هر گونه انتساب حمدیه به تشیع یا تسنن را رد میکند (منبع) و شبکه MBC العراق هم چنین محتوایی را رد مینماید (منبع).
2-بینظمی در سازمان امور رسانه:
در این باره موضع سازمان امور رسانه قابل توجه است. در حالیکه محمود الربیعی عضو شورای مدیریت این سازمان و از اعضای دفتر سیاسی عصائب اهلحق از دستور این شورا به سازمان مربوطه برای عدم پخش این سریال سخن گفته بود (منبع)، سازمان امور رسانه هر گونه محتوای غیراخلاقی یا ضد مذهبی در این سریال رد کرد و اعلام نمود که مشکلی برای پخش این سریال وجود ندارد (منبع). این وضعیت نشاندهنده نوعی ناهماهنگی درون این سازمان است که میتوان گفت از عالیترین نهادهای نظارتی در امور رسانههای دیداری و شنیداری در عراق است.
3-حمدیه، تداوم جنجالها علیه شیعیان عراق از طریق فیلم و سریال:
در واقع جنجالها علیه مردم جنوب عراق و تلاش در جهت تخریب وجهه آنها و یا کوچک نشان دادن نقش آنها در تاریخ عراق، مسئله جدیدی نیست بلکه نوعی هنجار است که حداقل از زمان حکومت بعث بهجای مانده است. در سال 1982 هم فیلمی با نام «المسأله الکبری» تلاش کرد تا نقش شیوخ عشایر در انقلاب مردم عراق علیه بریتانیا در سال 1920 (ثوره العشرین) را به تصویر بکشد و در آن فیلم سینمایی، عمده نقشآفرینی برای شیخ ضاری المحمود از شیوخ عشایر اهل سنت اختصاص یافت و نقش شیوخ عشایری شیعهای مانند شیخ شعلان ابوجون مورد غفلت قرار گرفت. در سالهای اخیر هم در برخی از سریالهای طنز ایاد راضی کمدین مشهور عراقی، شیوخ عشایر جنوب و مرکز عراق، افرادی بیفرهنگ و هوچیگر نشان داده شده و در مقابل شیوخ عشایر مناطق غربی عراق، افرادی سنگین و محترم نشان داده شدهاند. سریال حمدیه هم در امتداد همین خط بعثی است که نگاهی از بالا به پایین به مردم جنوب و مرکز عراق دارد که عمدتا شیعه هستند. نکته قابل توجه اینجاست که بسیاری از بازیگران شرکتکننده در چنین سریالهایی خود از مناطقی شیعهنشین هستند و در این زمینه و به طور مشخص در خصوص سریال حمدیه میتوان به جواد شکرچی اشاره داشت و خود ایاد راضی هم که در این یادداشت به عنوان نمونه به وی اشاره شد، متولد شهر ناصریه است.
