آشنایی با نیروهای مسلح عراق؛ بخش ششم: توانمندیهای کنونی، بودجه، تسلیحات و آینده ارتش عراق (۲۰۲۶)
بر اساس جدیدترین ارزیابیهای بینالمللی در سال ۲۰۲۶، نیروهای مسلح عراق در میان ۱۴۵ کشور مورد بررسی، در رتبه چهل و چهارم جهان از نظر قدرت نظامی قرار گرفتهاند . این رتبهبندی که توسط مؤسسه معتبر Global Firepower انجام میشود، نشاندهنده تثبیت نسبی توانمندیهای دفاعی عراق پس از دو دهه فرازونشیب است.
۱. منابع انسانی و بودجه دفاعی: ارتش عراق در حال حاضر دارای ۱۹۳ هزار پرسنل فعال در شاخههای اصلی (نیروی زمینی، هوایی، دریایی و پدافند) است . علاوه بر این، حدود ۱۴۸ هزار نیروی پشتیبانی (شامل مرزبانی و سایر یگانهای داخلی) و حدود ۱۰۰ هزار نیروی رسمی الحشد الشعبی نیز در چارچوب نیروهای مسلح فعالیت میکنند . مجموع پرسنل قابلمشارکت در شرایط بحرانی، با احتساب ذخایر، به بیش از ۴۵۰ هزار نفر میرسد. بودجه دفاعی کشور برای سال ۲۰۲۶ بالغ بر ۸ میلیارد دلار برآورد شده که حدود ۸/۱ تا ۴/۲ درصد از تولید ناخالص داخلی را تشکیل میدهد .
۲. توانمندیهای زمینی: نیروی زمینی عراق همچنان ستون فقرات توان دفاعی کشور محسوب میشود. این نیرو دارای ۱,۱۸۸ دستگاه تانک اصلی میدان نبرد شامل مدلهای مدرن M1A1 Abrams آمریکایی، T-90S روسی و T-72 است . افزون بر این، ۳۷,۴۹۶ دستگاه خودروی زرهی انواع، ۱,۰۴۴ قبضه توپ خودکششی و کششی و ۵۷۲ سامانه راکتانداز چندگانه (MLRS) در اختیار دارد که در نوع خود یکی از بزرگترین زرادخانههای منطقه محسوب میشود .
۳. نیروی هوایی و پدافند: نیروی هوایی عراق با ۳۹۱ فروند هواگرد فعال، شامل ۶۴ فروند جنگنده (اف-۱۶ آیکیو، سوخوی-۲۵) و بالگردهای تهاجمی، آرامآرم در حال بازیابی توان عملیاتی خود است . نقطه عطف مهم در سالهای اخیر، عقد قرارداد ۲.۸ میلیارد دلاری برای خرید سامانه پدافند هوایی میانبرد KM-SAM II (چئونگونگ-۲) کره جنوبی است که تحویل آن از سال ۲۰۲۶ آغاز میشود . این سامانه، همراه با رادارهای پیشرفته فرانسوی Ground Master، تحولی اساسی در توان دفاع هوایی کشور ایجاد خواهد کرد.
۴. نیروی دریایی: نیروی دریایی عراق با ۶۲ شناور عمدتاً گشتی و پشتیبانی، مسئولیت حفاظت از آبهای سرزمینی (۵۸ کیلومتر خط ساحلی) و تأسیسات حیاتی نفتی در خلیج فارس را بر عهده دارد .
۵. صنایع دفاعی و آیندهنگری: هیئت التصنیع العسکری (سازمان صنایع دفاعی) در سالهای اخیر برنامههایی برای افزایش خودکفایی در تولید مهمات، خمپاره و سامانههای راکتی سبک اجرا کرده است . با این حال، وابستگی به واردات برای سامانههای پیشرفته (هواپیما، رادار، موشک) کماکان ادامه دارد. چشمانداز آینده ارتش عراق بر “سادهسازی ناوگان” (کاهش تنوع تسلیحات)، تقویت پدافند هوایی یکپارچه و تکمیل فرآیند یکپارچهسازی همه گروههای مسلح زیر چتر فرماندهی ملی متمرکز است . با خروج رسمی نیروهای ائتلاف تا پایان ۲۰۲۶، عراق گام بلندی به سوی حاکمیت کامل دفاعی برخواهد داشت .
