آشنایی با نیروهای مسلح عراق – بخش دوم: ریشهها و تأسیس ارتش عراق (۱۹۲۱-۱۹۳۲)
شکلگیری ارتش مدرن عراق پیوندی مستقیم با تأسیس دولت پادشاهی در سال ۱۹۲۱ دارد. در ۶ ژانویه ۱۹۲۱، همزمان با تشکیل اولین کابینه عراق به ریاست عبدالرحمن الکیلانی النقیب، وزارت دفاع به جعفر العسکری، افسر عراقیِ پیشین ارتش عثمانی و سپس فرمانده ارتش عرب در حجاز، سپرده شد. مأموریت او تشکیل جیش عراقی وطنی (ارتش ملی عراق) با اتکا بر نیروهای بومی بود.
منبع اصلی تأمین کادر افسری، دو گروه از عراقیهای باتجربه بودند: نخست، ۲۰۶ افسر که در ارتش عرب به رهبری شریف حسین خدمت کرده و با فیصل بن حسین به عراق بازگشتند. دوم، ۳۱۳ افسر که پیشتر در ارتش عثمانی فعال بودند و پس از جنگ جهانی اول در عراق ماندند یا از اسارت بازگشتند. مجموع این دو گروه، هسته اولیه ارتش را با ۵۱۹ افسر شکل داد. برای تکمیل آموزش، مدرسه تدریب الضباط الأقدمین (دانشگاه افسری) در آوریل ۱۹۲۱ در بغداد گشایش یافت.
ثبت نام داوطلبان از ۲۱ ژوئن ۱۹۲۱ آغاز شد. نخستین یگان رسمی با عنوان فوج الإمام موسی الکاظم در ژوئیه همان سال در منطقه کاظمیه بغداد و در محل خان الکابولی تشکیل گردید. این فوج سپس به حله منتقل شد تا جایگزین پادگان بریتانیایی شود. به تدریج یگانهای دیگری شامل یک فوج سوارهنظام (که هسته الحرس الملکی را نیز در خود داشت)، یک باطری توپخانه کوهستانی و یک گروهان نقلیه شکل گرفت. فوج دوم و سوم نیز بین نوامبر ۱۹۲۱ تا آوریل ۱۹۲۲ سازماندهی شدند.
تا سال ۱۹۲۲، شمار داوطلبان به ۴۰۰۰ نفر رسید و سه پادگان اصلی در بغداد، حله و موصل مستقر شدند. در ۱۹۲۵، تعداد نیروها با موافقت بریتانیا به ۸۰۰۰ نفر افزایش یافت. همزمان، نیروی هوایی عراق در ۲۲ آوریل ۱۹۳۱ با بازگشت شماری از خلبانان عراقی آموزشدیده در ایتالیا تأسیس شد و نیروی دریایی نیز در ۱۹۳۷ کار خود را آغاز کرد.
در این سالها، حضور مستشاران بریتانیایی ذیل قرارداد با دولت عراق ادامه داشت، اما فرماندهی میدانی و ساختار اداری در دست افسران عراقی قرار گرفت. ارتش جوان عراق اگرچه با کمبود امکانات مواجه بود، اما توانست هویت ملی و نهادی مستقلی را در همان دهه نخست تأسیس خود تثبیت کند.
