پایگاههای نظامی آمریکا در عراق – بخش دوم: فهرست اسامی پایگاهها و محل تأسیس و مأموریت آنها
پایگاههای ایالات متحده در عراق به دو دسته پایگاههای با حضور نسبتاً دائم (فعّال) و پایگاههای موقت یا واگذارشده تقسیم میشود. بایستی دانست که ماهیت «دائمی» در چارچوب حضور نظامی در عراق همواره در حال تغییر و تابع توافقهای سیاسی طرفین و کُنشهای منطقه بوده است.
بخش ۱: پایگاههای با حضور نسبتاً دائم و فعّال (تا اواسط ۲۰۲۴)
این پایگاهها در حال حاضر میزبان نیروهای آمریکایی بوده و مرکز مأموریتهای جاری مشاوره، آموزش و ضدتروریسم هستند.
۱. پایگاه هوایی عین الاسد (Al Asad Air Base)
-
موقعیت: استان انبار، نزدیک شهر حدیثه.
-
تاریخ و وضعیت حضور: یکی از بزرگترین و مهمترین پایگاههای آمریکا از سال ۲۰۰۳. پس از خروج ۲۰۱۱، مجدداً در سال ۲۰۱۴ برای مبارزه با داعش فعال شد. در ژانویه ۲۰۲۰ هدف حمله موشکی ایران قرار گرفت. این پایگاه هنوز فعال است و مرکز اصلی استقرار نیروها و ادوات آمریکایی، از جمله سیستمهای دفاع هوایی و پهپادها محسوب میشود.
-
اطلاعات درون پایگاه: دارای باند پرواز طولانی، محوطه وسیع برای استقرار هواپیماهای ترابری و هلیکوپترها، انبارهای مهمات، محل اسکان نیروها و سیستمهای پیشرفته نظارتی و دفاعی.
۲. پایگاه هوایی اربیل (Erbil Air Base)
-
موقعیت: استان اربیل، منطقه خودمختار کردستان.
-
تاریخ و وضعیت حضور: نقشی محوری از سال ۲۰۰۳ بهعنوان مرکز عملیات در شمال عراق و بهویژه در جنگ با داعش (از ۲۰۱۴) ایفا کرده است. این پایگاه بهعنوان مرکز فرماندهی عملیاتهای ویژه و ضدتروریستی هنوز فعال است.
-
اطلاعات درون پایگاه: علاوه بر تسهیلات نظامی، بخشی از پایگاه به نیروهای عملیات ویژه (Delta Force و دیگر یگانها) اختصاص دارد. مرکز هماهنگی با نیروهای پیشمرگه کرد و محل استقرار سربازخانههای مدرن و تأسیسات ارتباطی پیشرفته است.
۳. پایگاه عملیات الرمادی (Al-Ramadi Operations Base) / قاعدة رینج (Range Base)
-
موقعیت: استان انبار، در نزدیکی شهر رمادی.
-
تاریخ و وضعیت حضور: این پایگاه با نام غیررسمی «قاعدة رینج» شناخته میشود. یک پایگاه نسبتاً کوچکتر است که عمدتاً برای استقرار مشاوران نظامی آمریکایی که با تیپهای عملیاتی عراقی در استان انبار همکاری میکنند، استفاده میشود. حضور در آن ادامه دارد و بخشی از مأموریت آموزش، مشاوره و پشتیبانی است.
-
اطلاعات درون پایگاه: یک پایگاه فرود برای هلیکوپترها، محل استقرار مشاوران، سیستمهای ارتباطی و احتمالاً تأسیسات آموزش تیراندازی (به دلیل نام «رینج» به معنای میدان تیر).
بخش ۲: پایگاههای موقت، تاریخی یا واگذارشده (کنترل به عراق)
این پایگاهها در دورهای مورد استفاده بودند و در حال حاضر تحت کنترل کامل دولت عراق قرار دارند.
۱. پایگاه هوایی بلد (Balad Air Base)
-
موقعیت: استان صلاحالدین، نزدیک شهر بلد.
-
تاریخ حضور: از ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۱ شلوغترین پایگاه هوایی آمریکا. پس از ۲۰۱۱ ترک شد و اگرچه گزارشهایی از استفاده مشترک محدود پس از ۲۰۱۴ وجود دارد، اما کنترل نهایی آن با عراق است.
۲. پایگاه هوایی بینالمللی بغداد (BIAP) / کمپ ویکتوری (Camp Victory)
-
موقعیت: استان بغداد، نزدیک فرودگاه بینالمللی بغداد.
-
تاریخ حضور: مقر اصلی فرماندهی آمریکا (MNF-I) از ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۱. پس از آن واگذار شد. امروزه ممکن است تعداد بسیار محدودی از پرسنل غیرنظامی یا امنیتی آمریکا در بخشهای دولتی فرودگاه حضور داشته باشند، اما یک پایگاه نظامی فعال آمریکایی محسوب نمیشود.
۳. کمپ تاجی (Camp Taji)
-
موقعیت: استان بغداد، شمال شهر بغداد.
-
تاریخ حضور: مرکز اصلی آموزش نیروهای عراقی از ۲۰۰۳. کنترل آن رسماً در مارس ۲۰۲۰ به ارتش عراق واگذار شد.
۴. پایگاه هوایی القیاره (Qayyarah Airfield)
-
موقعیت: استان نینوا، جنوب شهر موصل.
-
تاریخ حضور: بهطور فعال در سالهای ۲۰۱۶-۲۰۱۷ برای پشتیبانی هوایی از نبرد آزادسازی موسل مورد استفاده قرار گرفت. یک پایگاه کاملاً موقت بود و پس از پایان عملیات اصلی تخلیه و واگذار شد.
۵. پایگاه مرزی الولید/طریف (Al-Waleed/Turaibil Border Crossing)
-
موقعیت: استان انبار، در مرز عراق و سوریه.
-
تاریخ حضور: یک پایگاه موقت در اوج جنگ با داعش (حدود ۲۰۱۶-۲۰۱۹) برای نظارت بر مرز و قطع خطوط تدارکاتی داعش. پس از عقبنشینی داعش، حضور آمریکاییها پایان یافت.
۶. پایگاه آلتون کوپری (Altun Kupri / پریشر)
-
موقعیت: استان کرکوک، نزدیکی شهر آلتون کوپری.
-
تاریخ حضور: یک سایت کوچک و موقت که عمدتاً بهعنوان یک موقعیت پیشرو (Outpost) یا ایستگاه لجستیکی در جریان عملیات علیه داعش در مناطق اطراف کرکوک مورد استفاده قرار میگرفت. هیچگونه حضور دائم یا پایگاه بزرگ آمریکایی در این شهر گزارش نشده است. احتمالاً یک مکان استقرار موقت برای نیروهای ویژه یا مشاوران بوده است.
جغرافیای کلی
-
تمرکز جغرافیایی: پایگاههای دایمیتر (عین الاسد، رمادی) در استان انبار در غرب و دیگری (اربیل) در شمال (کردستان) متمرکز هستند. این نشاندهنده تمرکز استراتژیک بر مبارزه با باقیماندههای داعش در مناطق بیابانی غرب و حفظ ثبات در شمال است.
-
تحول مأموریت: از پایگاههای بزرگ رزمی (مانند بلد و ویکتوری) به پایگاههای کوچکتر مشاورهای و ضدتروریستی (مانند عین الاسد و اربیل) تغییر یافتهاند.
-
وضعیت کنونی: با آغاز مذاکرات بین دولت عراق و آمریکا در ژانویه ۲۰۲۴ درباره خروج نیروهای باقیمانده ائتلاف، آینده حتی پایگاههای فعال کنونی (عین الاسد و اربیل) نیز در هالهای از ابهام قرار دارد. خروج احتمالی میتواند به معنای پایان کامل حضور پایگاهی رسمی آمریکا در عراق باشد.
