چارچوب هماهنگی درب خانهی ساکن حنانه را میکوبد؛ تحرکی جدید برای بازگرداندن صدر به فرآیند سیاسی
یک منبع آگاه در چارچوب هماهنگی از تحرکی خبر داده است که توسط یکی از رهبران اصلی «خانه شیعه» برای گشودن کانالهای ارتباطی با مقتدی صدر، رهبر جریان ملی شیعیان، انجام میشود. هدف این تلاش جدید، برقراری ارتباط و قانع کردن او برای بازگشت به مشارکت در فرآیند سیاسی است.
به گفته این منبع، چارچوب هماهنگی با روشهای مختلف سعی داشته است صدر را از تصمیم خود برای کنارهگیری از سیاست منصرف کند. یکی از رهبران برجسته چارچوب به رهبران حزب خود چراغ سبز نشان داده است تا کانالهای ارتباطی با جریان ملی شیعه و در نهایت با «حنانه» (محل اقامت صدر) را باز کنند تا او را به هر شکل ممکن برای بازگشت به فرآیند سیاسی قانع سازند. نیروهای پشت این تحرک معتقدند که حضور جریان صدر در فرآیند سیاسی ضروری است، اما این حرکت تاکنون پاسخی از سوی این جریان نداشته است.
سلام الزبیدی، پژوهشگر مسائل سیاسی و نزدیک به چارچوب هماهنگی، معتقد است که موضع مقتدی صدر همچنان بر عدم بازگشت به فرآیند سیاسی یا مشارکت در انتخابات استوار است، مگر اینکه مجموعه شروط و ضوابطی که تعیین کرده (به ویژه در مورد اصلاحات، پایان سهمخواهی و حل و فصل پرونده سلاح) محقق شود.
ریشههای این شکاف به دوره پس از انتخابات پارلمانی اکتبر ۲۰۲۱ بازمیگردد، زمانی که فراکسیون صدر با ۷۳ کرسی در صدر قرار گرفت و صدر به دنبال تشکیل دولت «اکثریت ملی» با کنار گذاشتن برخی از رقبای شیعه خود (به ویژه نیروهای چارچوب هماهنگی) بود. اما این پروژه پس از ماهها بنبست سیاسی با شکست مواجه شد و صدر در ژوئن ۲۰۲۲ به ۷۳ نماینده خود دستور استعفا از مجلس را داد. این امر به نیروهای چارچوب اجازه داد تا به بزرگترین بلوک تبدیل شده و دولت را تشکیل دهند. اختلافات پس از آن به شکلی بیسابقه تشدید شد و هواداران صدر در تابستان ۲۰۲۲ به منطقه سبز و ساختمان پارلمان یورش بردند و خواستار انحلال مجلس و برگزاری انتخابات زودهنگام شدند. در ۲۹ اوت همان سال، صدر رسماً کنارهگیری خود را از سیاست اعلام کرد و بغداد شاهد درگیریهای مسلحانه میان هواداران او و گروههای رقیب بود تا اینکه صدر مداخله کرده و هوادارانش را به عقبنشینی فراخواند.
صدر از آن زمان تاکنون خارج از نهادهای سیاسی رسمی باقی مانده و در انتخابات پارلمانی نوامبر ۲۰۲۵ نیز شرکت نکرد و اعلام کرد که جریانش «مقاطع» است و از هیچ حزب یا نامزدی حمایت نمیکند. او این موضع را به مخالفت با فساد، وابستگی و سلاحهای خارج از کنترل مرتبط دانسته است. نیروهای چارچوب پیش از انتخابات، شروط صدر برای بازگشت (از جمله انحصار سلاح در دست دولت، اصلاحات سیاسی و محدود کردن سهمخواهی) را مورد بحث قرار داده بودند.
با وجود ادامه دوری صدر از مشارکت مستقیم حزبی، او همچنان در پروندههای سیاسی و امنیتی (به ویژه پرونده سلاح) حضور داشته است. در مه ۲۰۲۶، او از جدایی «سرایا السلام» از جریان خود و پیوستن نیروهای آن به دولت خبر داد و از سایر گروههای مسلح خواست تا از وابستگیهای حزبی فاصله بگیرند. همچنین هیئتی از سوی او با نخستوزیر درباره مکانیسمهای ادغام سرایا السلام در نیروهای امنیتی و تحویل سلاح آن به دولت گفتگو کرد که این امر کانالهای تعامل غیرمستقیم میان صدر و قدرت را (با وجود ادامه تحریم مشارکت سیاسی) باز نگه داشته است.
