شرکت سوئیسی وارد خط نفت عراق شد و در میانه جنگ سودهای کلانی به دست آورد
در میان خطرناکترین اختلالی که بازار جهانی نفت در دهههای اخیر تجربه کرده است، خبرگزاری بلومبرگ از نقش یک شرکت بازرگانی نوپای سوئیسی در عبور دادن یک محموله غولپیکر نفت عراقی از تنگه هرمز پرده برداشت. این عملیات پیچیده، ترکیبی از محاسبات تجاری، ریسکهای امنیتی و فشارهای دیپلماتیک بود و بحران کنونی زمینه را برای سودهای استثنایی شرکتهای نفتی و کشتیرانی که حاضران در منطقهای ملتهب ریسک کنند، فراهم کرده است.
بر اساس این گزارش، شرکت «لیتون» سوئیسی مستقر در ژنو که با عراق روابط تجاری دارد، مسئولیت تأمین عبور نفتکش غولپیکر «آگیوس فانوریوس ۱» حامل حدود دو میلیون بشکه نفت عراقی به مقصد ویتنام را بر عهده گرفت. این نفتکش پس از توقف توسط نیروهای ایرانی و سپس آمریکایی در تلاش برای عبور از تنگه هرمز، سرانجام با مداخله شرکت نفتی دولتی ویتنام، فشارهای دیپلماتیک گسترده دولت عراق و نقش محوری شرکت لیتون در مذاکرات و تأمین امنیت عبور دریایی، به مسیر خود ادامه داد.
بر اساس این گزارش، لیتون نفت عراق را از بندر بصره با تخفیفی حدود ۱۸ دلار در هر بشکه نسبت به قیمتهای مرجع خریداری کرد. سود کل این معامله حدود ۶۰ میلیون دلار برآورد شده است. شرکت نفتی عراق در هفتههای اخیر محمولههایی با تخفیفهای تا بیش از ۳۳ دلار در هر بشکه ارائه کرده است. بحران کنونی فرصتهای مالی عظیمی برای شرکتهای بازرگانی بینالمللی ایجاد کرده؛ به طوری که برخی معاملات برای یک نفتکش سودهایی بین ۴۰ تا ۶۰ میلیون دلار به همراه داشته است، در حالی که حاشیه سود عادی در شرایط معمولی تنها چند سنت در هر بشکه بود.
اما این سودهای بزرگ با ریسکهای استثنایی همراه است. هزینه حمل و نقل هر محموله از طریق خلیج فارس به ۳۵ تا ۴۰ میلیون دلار افزایش یافته است. نفتکش هنگام تلاش برای عبور از تنگه هرمز چندین بار دستور بازگشت دریافت کرد تا اینکه سرانجام پس از رایزنیهای مستقیم و فشار سیاسی بغداد بر ایران، مجوز عبور صادر شد. همچنین نیروهای آمریکایی بعداً نفتکش را به ظن حمل نفت ایران متوقف کردند، اما پس از پنج روز بازرسی و دریافت نامه رسمی شرکت نفت ویتنام به سنتکام مبنی بر اهمیت محموله برای ویتنام، اجازه حرکت صادر شد.
این تحولات نشان میدهد که عراق برای بازاریابی نفت خود و حفظ بخشی از صادراتش مجبور به ارائه تخفیفهای بیسابقه شده است. عراق همچنان تقریباً کاملاً به مسیرهای صادراتی از طریق خلیج فارس و تنگه هرمز وابسته است و کارشناسان خواستار تسریع پروژههای تنوعبخشی و ایجاد مسیرهای جایگزین صادراتی دور از مناطق بحرانخیز هستند.
