کربلا و نیروی کار خارجی؛ گزارشی مغرضانه با هدف تبدیل شهر زیارتی به شهری توریستی و اقتصادی
نقدی بر گزارش پایگاه انگلیسی «امواج»
اکبر بیرامی
پایگاه بریتانیایی «امواج» در تازهترین گزارش خود، تلاش کرده است تا با بزرگنمایی موضوع «حضور نیروی کار خارجی» در کربلای معلی، چهره این شهر تاریخی و محوری را از یک مقصد زیارتی با ظرفیت بیکرانِ ایمانی به شهری مبتلا به بحرانهای اقتصادی و اجتماعی تغییر دهد. رویکرد این گزارش به وضوح نشاندهنده نادیده گرفتن هویت دیرین کربلا به عنوان قلب تپنده جهان تشیع و تلاش برای تبدیل آن به یک شهر توریستی-اقتصادی صرف است.
کربلا از سوی پایگاه امواج، اینگونه گزارش میشود:
تبدیل زائر به نیروی کار؛ روایتی غیرواقعی از یک پدیده طبیعی
گزارش «امواج» مدعی شده است که دهها هزار زائر خارجی که با انگیزه زیارت اهل بیت (ع) وارد کربلا میشوند، و سپس به عنوان نیروی کار غیررسمی در این شهر باقی میمانند. این روایت، نه تنها سطحی و غیرحرفهای است، بلکه قصد دارد یک پدیده اقتصادی ساده را به یک «بحران» تبدیل کند. در حالی که هر شهری با حجم عظیم سرمایهگذاری و پروژههای عمرانی، همانند ساخت همزمان هُتل و مال و هایپرمارکت و شهرک مسکونی، نیازمند نیروی کار است و طبیعی است که بخشی از این نیرو از خارج تأمین شود. اما القای اینکه زائران صرفاً با هدف کار وارد کربلا میشوند، تحریف واقعیت و بیاحترامی به نیت پاک میلیونها دلداده اهل بیت است.
بزرگنمایی آمارها و نادیده گرفتن نیازهای واقعی کربلا
گزارش «امواج» با استناد به تخمینهای غیررسمی و بدون ارائه آمارهای موثق، تعداد کارگران خارجی را تا «دهها هزار نفر» در شهری با ۷۸۰ هزار نفر جمعیت برآورد کرده است. این در حالی است که کربلا سالانه میزبان بیش از چهل میلیون زائر (از جمله حدود ۲۵ میلیون زائر فقط در اربعین) است و طبیعی است که چنین حجم عظیمی از خدمات، به توسعه زیرساخت و نیروی انسانی نیاز دارد. آیا گزارش «امواج» راهکار جایگزینی برای تأمین این حجم نیروی کار ارائه میدهد؟ خیر. فقط به دامن زدن به اختلافات داخلی و تحریک حسادتهای صنفی میپردازد.
سبکوسنگین نادرست؛ کارگر ایرانی در ساخت و ساز و کارگر بنگلادشی در بازار!
گزارش «امواج» تلاش کرده با ذکر جزییاتی مانند «مشغولیت ایرانیان در ساخت و ساز و پاکستانیها در آرایشگاهها»، یک تقسیم کار تحقیرآمیز و کلیشهای ارائه دهد. آیا این سبک گزارشدهی، نوعی نژادپرستی اقتصادی نیست؟ آیا ذکر ملیت کارگران و برشمردن شغلهای «کم مهارت» برای آنها، هدفی جز تحقیر و ایجاد شکاف میان برادران مسلمان دارد؟
بازتاب اعتراضات محدود برای القای «بحران»
گزارش «امواج» با برجستهسازی اظهارات چند کارگر عراقی ناراضی، سعی در القای «موجی از خشم مردمی» دارد. این در حالی است که نایبفرماندار کربلا، خود اذعان میکند که این شهر با معادله پیچیدهای میان نیاز اقتصادی و فشارهای صنفی روبروست. اما «امواج» این معادله را به «تقلای یک شهر زیارتی برای بقا» تعبیر کرده است. این دقیقاً همان نقطهای است که ماهیت مغرضانه گزارش آشکار میشود؛ گویا یک رسانه غربی نمیتواند بپذیرد که کربلا علاوه بر هویت معنوی، در حال توسعه اقتصادی نیز هست. پس تلاش میکند توسعه را به عنوان «تهدید» و «بیعدالتی» قلمداد کند.
چرا این گزارش مغرضانه است؟
۱. تاریخ انتشار حسابشده: انتشار این گزارش در آستانه عید قربان و ماه محرم، اوج تلاش برای تخریب وجهه شهروندی کربلاست.
۲. منبعیابی یکسویه: تکیه بر اظهارات کارفرمایانی که به «مزاجی بودن کارگر عراقی» اشاره میکنند، بدون توجه به عوامل ریشهای ضعف بهرهوری در اقتصاد دولتی ایران و عراق.
۳. بازی با احساسات: استفاده از اصطلاحاتی مانند «تهدید هویت» و «آوارگی اقتصادی» برای یک پدیده اقتصادی عادی در جهان امروز.
۴. هدف اصلی: تضعیف محور مقاومت – بدیهی است که رسانهای همچون «امواج» که در بستری غربی فعالیت میکند، از پتانسیل اقتصادی کربلا (به عنوان یکی از قطبیهای گردشگری مذهبی جهان) واهمه دارد و میکوشد با دامن زدن به اختلافات داخلی بر سر «کار»، این ظرفیت را تضعیف کند.
در انتها: کربلا، شهر ایمان و توسعه پایدار
کربلا در مسیر طبیعی خود، هم مقصد ایمانی میلیونها انسان مشتاق است و هم در حال توسعه اقتصادی است. وجود نیروی کار خارجی در این شهر، پدیدهای مختص به کربلا نیست و نباید آن را به «تهدید» تعبیر کرد. گزارش «امواج» نه تنها به حل مشکل کمک نمیکند، بلکه با دامن زدن به حسادت صنفی، خواسته یا ناخواسته، بازی دشمنان وحدت اسلامی را انجام میدهد. آنچه کربلا نیاز دارد، تنظیم هوشمندانه بازار کار (نه بستن آن به روی برادران خارجی) و تقویت زیرساختهای اشتغال برای همه مسلمانان است.
