تلفن رمزنگاریشده در اربیل؛ بارزانی واسطهای میان واشنگتن و تهران
گزارش پایگاه خبری آمریکایی «اکسیوس» از نقشی پرده برداشته است که رئیس اقلیم کردستان عراق، نیچیروان بارزانی، در ایجاد یک کانال ارتباطی پنهانی میان دولت دونالد ترامپ و رهبری سپاه پاسداران ایران ایفا کرده است. هدف از این اقدام، رفع تردیدهای آمریکا درباره اختیارات مذاکرهکنندگان ایرانی و کاهش تنش بین دو کشور بود.
معضل آمریکا در مذاکرات با ایران
بر اساس این گزارش، دولت ترامپ در جریان مذاکرات با ایران با مشکلی اساسی روبرو بود: آیا مقامات ایرانی شرکتکننده در گفتگوها (مانند محمد باقر قالیباف و عباس عراقچی) اختیار تصمیمگیری واقعی دارند؟ این تردید به دلیل تصور آمریکا از افزایش نفوذ سپاه پاسداران در ساختار تصمیمگیری ایران تشدید شده بود.
انتخاب بارزانی به عنوان واسطه
واشنگتن به دلیل روابط خوب بارزانی با هر دو طرف، او را به عنوان واسطه انتخاب کرد. در ۱۰ مه ۲۰۲۶، تولسی گابارد، مدیر وقت اطلاعات ملی آمریکا، با بارزانی تماس گرفت و از او خواست تا به طور مستقیم با سرلشکر احمد وحیدی، فرمانده سپاه پاسداران، ارتباط برقرار کند تا نظر واقعی سپاه را درباره مذاکرات جاری جویا شود.
بارزانی با پذیرش این درخواست، پیام را به مقامات ایرانی منتقل کرد و شرط خود را برای گفتگوی مستقیم با وحیدی اعلام نمود. در ۱۴ مه، یک مقام سپاه پاسداران با یک تلفن رمزنگاریشده به دفتر بارزانی در اربیل آمد و ارتباط امنی برقرار کرد. بارزانی مستقیماً از وحیدی درباره موضع سپاه در قبال مذاکرات پرسید.
نتیجه ارتباط و طرح پیشنهاد جدید
بر اساس گفته یک منبع مطلع، وحیدی در این تماس تأکید کرد که سپاه از مذاکرهکنندگان حمایت میکند و موضع آنها نماینده دیدگاه سپاه است، همچنین بر ترجیح خود برای حل بحران از طریق مذاکره تأکید نمود. بارزانی بلافاصله پاسخ ایران را به گابارد و سپس به کاخ سفید منتقل کرد. پس از این موفقیت، دولت ترامپ از طریق همین کانال پنهان، پیشنهاد برگزاری مذاکرات محرمانه بین مقامات ارشد آمریکایی و ایرانی در اربیل را مطرح کرد. اگرچه ایرانیان این پیشنهاد را رد نکردند، اما نگرانیهای امنیتی (به دلیل باور به وجود فعالیت گسترده اطلاعاتی اسرائیل در اقلیم و احتمال هدف قرار گرفتن مذاکرهکنندگان) مانع از برگزاری این نشست شد.
تأیید رسمی و چشمانداز آینده
این نقش برای اولین بار توسط دلشاد شهاب، سخنگوی ریاست اقلیم کردستان، تأیید شد. وی تأکید کرد که بارزانی همواره بر حل اختلافات از طریق گفتگو تأکید داشته و بیطرفی اقلیم در مناقشات، به اعتمادسازی با طرفهای مختلف کمک کرده است. گزارش «اکسیوس» همچنین اشاره میکند که بارزانی اخیراً پیامهایی به کاخ سفید ارسال کرده و آمادگی خود را برای کمک به ازسرگیری مذاکرات اعلام کرده است. با وجود تداوم نقش میانجیهای پاکستانی و قطری، اربیل به عنوان محلی برای انتقال پیامها و حتی میزبانی مذاکرات محرمانه مطرح بوده است. این رویداد، نقش پنهان اما مهم اقلیم کردستان را در معادلات منطقهای و دیپلماسی پنهان میان دو کشور متخاصم، به نمایش میگذارد.
