آلاء حسین و معیارهای دوگانه در بغداد: چرا دیدار با آمریکایی‌ها «دیپلماسی» است، اما حضور در سفارت ایران «خیانت»؟
در ماه‌های اخیر، شخصیت‌های سیاسی و هنری متعددی در بغداد با مقامات آمریکایی دیدار کرده‌اند، اما هیچ‌یک از آن‌ها هدف چنین حملات سازمان‌یافته‌ای قرار نگرفته‌اند. تنها آلاء حسین، هنرمند عراقی، به دلیل حضور در یک نشست فرهنگی در سفارت ایران، با موجی از تخریب و توهین روبه‌رو شده است. این تقابل آشکار، پرسشی جدی درباره معیارهای دوگانه در قبال آزادی بیان و فعالیت فرهنگی در عراق ایجاد کرده است.
آلاء حسین کیست و چرا هدف قرار گرفت؟
آلاء حسین، متولد ۱۹۸۰ در بغداد، بازیگر و هنرمند تجسمی عراقی است که از دهه ۱۹۹۰ فعالیت هنری خود را آغاز کرده و در آثار تلویزیونی متعددی در عراق و سوریه نقش آفریده است. او دارای مدرک کارشناسی ارشد در هنرهای نمایشی است و در سال ۲۰۲۳ در سریال «العشرة» تولید رسانه هیئت حشد الشعبی بازی کرد.
حمله به او پس از حضور در «مستشارية فرهنگی» سفارت ایران در بغداد آغاز شد. آلاء حسین در گفت‌وگویی تلویزیونی توضیح داد که این حضور صرفاً در چارچوب یک رویداد فرهنگی بوده و به معنای کنار گذاشتن هویت عراقی‌اش نیست. او تأکید کرد که از مرجعیت سیستانی تبعیت می‌کند اما همزمان «گرایش‌هایی همسو با ایران» دارد و این امر را با عراقی بودن خود متناقض نمی‌داند.
او در دفاع از خود گفت: «من دختر جنگ و محاصره هستم و با اردوگاهی همدلی می‌کنم که هر روز با پهپاد مورد حمله قرار می‌گیرد.» وی همچنین پرسید چرا هنرمندان دیگر—مثلاً کسانی که حسن نصرالله را مورد حمله قرار می‌دهند یا در کلیسا سرود می‌خوانند—بدون واکنش می‌مانند، اما «به محض اینکه یک روشنفکر شیعه به تعلق خود اشاره می‌کند، دنیا به هم می‌ریزد».
معیارهای دوگانه؛ دیدار با آمریکایی‌ها بدون پیامد
در همین بازه زمانی، شخصیت‌های سیاسی و پارلمانی متعددی در بغداد با «استیون فاگن» (Steven Fagin)، کاردار سفارت آمریکا، دیدار کرده‌اند. محمد شیاع السودانی، نخست‌وزیر پیشین، در ژانویه ۲۰۲۶ با جوشوا هریس، کاردار وقت آمریکا، درباره توسعه روابط اقتصادی و سرمایه‌گذاری گفت‌وگو کرد. حیدر العبادی، رئیس ائتلاف النصر، نیز در فوریه ۲۰۲۶ میزبان کاردار آمریکا بود و درباره «حمایت از مسیرهای قانون اساسی و دموکراتیک» رایزنی کرد. نزار آمیدی، رئیس‌جمهور عراق، در سپتامبر ۲۰۲۶ با فاگن دیدار و بر «توسعه همکاری‌های سیاسی، اقتصادی و توسعه‌ای» تأکید کرد. قاسم العبودی، مشاور امنیت ملی، نیز در ژوئن ۲۰۲۶ با هریس درباره «تقویت روابط دوجانبه» و «حمایت آمریکا از دولت عراق» مذاکره کرد.
هیچ‌یک از این دیدارها—که برخی در دفتر رسمی و با انتشار بیانیه مطبوعاتی همراه بود—موجب کمپین تخریب، توهین یا «قرار گرفتن در لیست سیاه» برای این مقامات نشد. در حالی که آلاء حسین، تنها به دلیل حضور در یک رویداد فرهنگی در سفارت ایران، با هجمه‌ای سازمان‌یافته روبه‌رو شد که به گفته خودش حتی شرکت‌های تولیدی عربی او را تحت فشار قرار داده و برخی کارگردانان به او گفته‌اند به دلیل بازی در «العشرة» در «لیست سیاه» قرار گرفته است.
سکوت نهادهای هنری و واکنش دیرهنگام
نکته قابل تأمل دیگر، سکوت نسبی نهادهای صنفی در برابر این هجمه بود. سندیکای هنرمندان عراق تنها پس از گسترش حملات، با شعار «آلاؤنا نحنُ» (آلاء ما هستیم) حمایت خود را اعلام کرد. این در حالی است که اگر معیار «حضور در سفارت یک کشور خارجی» ملاک تخریب باشد، دیدارهای متعدد با سفارت آمریکا—که به مراتب رسمی‌تر و سیاسی‌تر بوده‌اند—باید همین واکنش را برمی‌انگیختند. اما چنین نشد.
نتیجه‌گیری
آنچه برای آلاء حسین رخ داد، نه یک واکنش خودجوش مردمی، بلکه یک کمپین هدفمند با معیارهای دوگانه است. حضور در سفارت ایران به «خیانت» تعبیر می‌شود، اما دیدار با مقامات آمریکایی «دیپلماسی» نام می‌گیرد. این تقابل، نشان می‌دهد که مسئله اصلی نه «حضور در سفارت خارجی» بلکه «کدام سفارت» است. هنرمندی که جرئت کرده هویت مذهبی و همدلی‌های سیاسی خود را آشکارا بیان کند، به جای گفت‌وگو، با تخریب روبه‌رو شده—در حالی که دیگران در سکوت کامل، همان سفارتخانه‌ها را رفت‌وآمدگاه خود کرده‌اند.
