حضور مربيان ايرانى در عراق؛ فرصتى براى گسترش ديپلماسى عمومى ايران؟
مطالعات عراق
به طور كلى عرصه ديپلماسى هميشه محدود به مسائل سياسى، اقتصادى و يا نظامى نيست و عرصههاي فرهنگى و اجتماعی، از مهمترین زمینههای نفوذ یک کشور در کشوری دیگر است. در این زمینه و به طور مشخص در رابطه با ايران و عراق، موضوع زيارت اربعين، از مهمترین عرصههای ديپلماسى عمومى بوده است كه طى سالهای گذشته توانسته تأثير بسزايى در تعميق روابط ميان ايران و عراق بگذارد. اما يكى از مسائل مهم در عرصه دیپلماسی عمومی، موضوع ورزش و تأثیر آن بر روابط میان دو کشور در این زمینه است. در اين خصوص هم خوشبختانه در سالها و ماههای گذشته شاهد روند رو به رشدى از حضور مربيان ايرانى در عراق، و بهطور مشخص در محبوبترین ورزش این كشور يعنى فوتبال بودهایم.
در اين راستا يكى از مربيان كشور على منصوريان است. وى در فصل گذشته و نه در ابتداى فصل بلكه از هفته 7 هدايت تيم عراقى الطلبه را در حالى برعهده گرفت كه اين تيم تا آن زمان در رتبه 10 در جدول ليگ عراق قرار گرفته بود (منبع). اما در پايان فصل منصوريان توانست الطلبه را تا رده 6 و با 65 امتياز و همامتیاز با تیم الگرمه ارتقا دهد و بدينترتیب فصل را با موفقیت به پایان رساند و باشگاه الطلبه هم با وى براى 3 سال تمديد قرارداد كرد (منبع). به نظر مىرسد، موفقیت اين سرمربى ايرانى باعث شد تا ديگر باشگاه عراقى از اقليم كردستان يعنى تيم دهوک يحيى گلمحمدی را به عنوان مربى خود در فصل پيشرو انتخاب نمايد (منبع). با توجه به اينكه تيم دهوک فصل اخير را در رتبه 10 و در رتبهای نه چندان خوب به پايان رساند، گلمحمدى احتمالا در خصوص تحقق نتايجى بسيار تحت فشار نخواهد بود.
اما حضور مربيان ايرانى در عراق به فوتبال محدود نمىشود و براى نمونه هدايت تيم ملى كشتى آزاد عراق هم برعهده مربى ايرانى مصطفى نريمان آخوندى است كما اينكه هدايت تيم ملى كشتى فرنگى اين كشور هم برعهده ديگر مربى ايرانى يعنى سعيد حميد شيرزاد است و نيز سعيد عباس زاده ديگر مربى ايرانى هم هدايت تيمهای پايه تيم ملى كشتى فرنگى اين كشور را برعهده دارد (منبع).
اين موضوع مىتواند يک ظرفيت مناسب در خصوص ديپلماسى عمومى را براى ايران در عراق فراهم كند و باعث شود تا همانطور كه موجهای اجتماعى مانند اربعين و از طريق اقشار مذهبى و محافظهکارتر ايرانى و عراقى توانسته باعث تعميق روابط ميان دو ملت ايران و عراق شود، مسائلى مانند ورزش هم مىتواند باعث تقويت روابط ميان ملتهای دو كشور اين بار از طريق اقشار سكولارتر و غيرمذهبىتر گردد؛ هرچند تحقق چنين امرى به عواملى چند بستگى دارد:
1-تحقق نتايج خوب توسط مربيان ايرانى، چراكه در صورت عدم تحقق نتايج مثبت اساسا مربيان مذكور مقبوليتى در مقابل همان قشر ورزشدوست هم نخواهند داشت.
2-وجود اهتمام از طريق رايزنىهای فرهنگی دو کشور ایران و عراق در این زمینه و نیز گسترش این روابط از طریق فدراسیونها و وزارتخانههای ورزش و جوانان ایران و عراق به طورىکه براى نمونه زمينههایی برای برگزارى بازىهای دوستانه در سطح ملی یا باشگاهی بیش از پیش فراهم گردد و در مرحله بعد فرصتهایی برای میزبانی مشترک در تورنومنتهای مختلف توسط ايران و عراق بررسى شود.
3-عامل مهمتر در این زمینه خود مربيان ايرانى هم هستند؛ در اين راستا چهبسا شايسته است كه مربيان كشورمان در اين رابطه به موضوع خود در عراق نه به عنوان صرفا يک فرصت شغلى بلكه به عنوان نگاه و رويكردى براى تبديل شدن به يک نماينده يا سفير فرهنگى ايران در عراق داشته باشند؛ اين نگاه میتواند بر اظهارنظرها یا برخی مواضع مربيان كشورمان در خصوص مسائل ورزشى در عراق هم به شکلی مثبت تاثير بگذارد.
4-همچنین مربیان ایرانی میتوانند در فعالیتهای اجتماعی باشگاههای عراقی و در صورت امكان برگزارى چنين فعاليتهایی مانند بازدید از مدارس و دانشگاهها، حضور در مراکز نگهداری کودکان بیسرپرست، مشارکت در کمپینهای سلامت و محیط زیست و… مشارکت نمایند. نتیجه چنین اقداماتی هم میتواند تصویر این مربیان و در سطحی بالاتر تصویر ایران را در افکار عمومی عراق از سطح روابط سیاسی به سطح مسئولیت اجتماعی و انسانی ارتقا دهد.
