اولین حمله داعش پس از خروج آمریکا؛ یک پلیس شهید و پنج روستا در محاصره
تحلیل حمله داعش به پلیس فدرال در الحویجه کرکوک و پیامدهای امنیتی آن
در نخستین روزهای پس از اعلام رسمی پایان مأموریت ائتلاف بین‌المللی در عراق، داعش با حمله‌ای غافلگیرکننده به موضع گردان سوم تیپ نهم پلیس فدرال در منطقه البرغلیه–الدنادیش در شهرستان الحویجه، واقع در ۷۰ کیلومتری جنوب غربی کرکوک، یک پلیس عراقی را به شهادت رساند و چهار تن دیگر را زخمی کرد . این حمله که با استفاده از رگبار سلاح‌های نیمه‌خودکار و آتش قناصه انجام شد، اولین عملیات داعش علیه نیروهای امنیتی عراق از زمان خروج کامل نیروهای آمریکایی در ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶ است .
واکنش سریع: منع آمدوشد و محاصره پنج روستا
فرماندهی پلیس فدرال عراق در واکنش به این حمله، بلافاصله مقررات منع آمدوشد شبانه (از ساعت ۶ عصر تا ۶ صبح) را در قاطع الدنادیش که شامل پنج روستا—هور السفن، عریشه، الرمانه، حلاوه و البرغلیه—اعمال کرد . تردد خودروها و موتورسیکلت‌ها به‌طور کامل ممنوع شد و هر موتورسیکلت متخلف توقیف می‌شود. تردد خودروهای حمل بار نیز تنها با مجوز رسمی و در موارد ضروری مجاز است . سرتیپ حیدر المطوري، فرمانده تیپ سوم پلیس فدرال، اعلام کرد که عملیات پاکسازی و جست‌وجو برای یافتن عناصر داعش در پنج روستای منطقه ادامه دارد، در حالی که مرکز شهر الحویجه شاهد «حرکت تقریباً طبیعی» و فعالیت عادی بازارها و مراکز تجاری است .
تحلیل: چرا این حمله مهم است؟
۱. اولین آزمون واقعی امنیتی پس از خروج آمریکا
این حمله در حالی رخ داد که تنها شش روز از خروج کامل نیروهای آمریکایی از عراق گذشته بود. کارشناسان امنیتی پیش‌بینی کرده بودند که خروج نیروهای آمریکایی می‌تواند «فرصتی» برای داعش ایجاد کند تا «قدرت خود را بازیابد» و خلأ امنیتی ناشی از غیاب پشتیبانی هوایی و اطلاعاتی ائتلاف را پر کند . این حمله، دقیقاً همان سناریویی است که تحلیلگران از آن هشدار می‌دادند: داعش با یک عملیات کوچک اما خونین، هم توانایی خود را برای ضربه زدن به نیروهای امنیتی به نمایش گذاشت و هم پیام سیاسی روشنی فرستاد .
۲. انتخاب هدف: الحویجه، نقطه حساسیت‌برانگیز
الحویجه از زمان نسل‌کشی ایزدی‌ها در سال ۲۰۱۴ و تصرف آن توسط داعش، به عنوان یکی از نمادهای جنایات این گروه شناخته می‌شود. این منطقه با جمعیت مختلط عرب، کرد و ترکمن، از مناطق مورد منازعه در استان کرکوک است و همیشه در معرض تنش‌های قومی و امنیتی بوده است. انتخاب این منطقه برای اولین حمله پس از خروج آمریکا، تصادفی نیست: داعش به دنبال آن است که در منطقه‌ای ضربه بزند که هم از نظر نمادین حساس است و هم از نظر امنیتی، با تغییرات ناشی از خروج نیروها، آسیب‌پذیرتر شده است.
۳. تاکتیک جدید: قناصه و کماندو
استفاده از «آتش قناصه» و «سلاح‌های نیمه‌خودکار» نشان‌دهنده بازگشت داعش به تاکتیک‌های کلاسیک چریکی است . این گروه دیگر توانایی تصرف سرزمین و اداره شهرها را ندارد، اما می‌تواند با عملیات کوچک، سریع و خونین، نیروهای امنیتی را فرسوده کند. تحلیلگران پیش‌بینی کرده‌اند که استراتژی داعش در مرحله جدید، «استنزاف» خواهد بود: حملات محدود، ترورهای هدفمند و ضربات غافلگیرکننده، به‌جای جنگ‌های بزرگ .
۴. پیام سیاسی: داعش «زنده است»
اعلام مسئولیت داعش—که چند ساعت پس از حمله منتشر شد—بیش از آنکه یک ادعای نظامی باشد، یک پیام سیاسی است . این گروه با این کار می‌خواهد به حامیان و مخالفان خود بگوید که خروج آمریکا به معنای پایان داعش نیست. برای دولت عراق نیز این پیام روشن است: مسئولیت امنیتی که به آن منتقل شده، با تهدیدهای واقعی و مستمر روبه‌روست و نمی‌تواند به بهانه «سیادت» از آن شانه خالی کند.
چشم‌انداز: آیا این حمله آغاز یک موج جدید است؟
داعش همچنان در عراق «خلايا نائمة» دارد که در مناطق صعب‌العبور و بیابانی—از جمله امتداد جبال حمرین، وادی زغیتون و مناطق نزدیک به دجله—فعال هستند . این خلايا در سال‌های اخیر توانسته‌اند با استفاده از شکاف‌های امنیتی و اختلافات سیاسی، بقای خود را حفظ کنند. کارشناسان هشدار می‌دهند که اگر دولت عراق نتواند «جهد استخباراتی» خود را تقویت کند و عملیات پیشدستانه انجام دهد، داعش می‌تواند از هر خلأ امنیتی یا سیاسی برای «إعادة تنظيم صفوفه» استفاده کند .
نکته مهم این است که خطر داعش در مرحله کنونی، نه در بازگشت به قدرت و تصرف زمین، بلکه در «تبدیل شدن به یک تهدید مستدام» است که دولت را فرسوده می‌کند و ثبات را تضعیف می‌نماید . اولین حمله پس از خروج آمریکا، اگرچه کوچک بود، اما نشان داد که این تهدید واقعی است و عراق برای رویارویی با آن، به بیش از «اعلام سیادت» نیاز دارد.
