آیا فشار آمریکاست یا نقص فنی؟ جنجال درباره علل افزایش قیمت دلار
نوسانات در بازار ارز عراق با افزایش قیمت دلار در بازار موازی و کاهش ارزش دینار ادامه دارد. در مورد علل این موضوع بین تحلیلگران اختلاف نظر وجود دارد. برخی آن را به فشارهای خارجی و تشدید کنترل بر نقل و انتقالات مالی مرتبط میدانند، در حالی که برخی دیگر معتقدند این موضوع به اقدامات فنی موقتی مرتبط با بهروزرسانی سیستمهای مالی و گمرکی مربوط میشود.
بازارها در روزهای اخیر شاهد افزایش قابل توجه قیمت دلار بودهاند که نگرانی شهروندان را از تأثیر آن بر قیمت کالاها و خدمات برانگیخته است. بانک مرکزی عراق بر ادامه کار با نرخ رسمی ارز و عدم وجود قصدی برای تغییر آن تأکید کرده است.
دیدگاه اول: فشارهای آمریکا
دکتر بلال رئوف، پژوهشگر اقتصادی، معتقد است کاهش ارزش دینار به تشدید اقدامات وزارت خزانهداری آمریکا در مورد معاملات دلاری در بازارهای عراق بازمیگردد. به گفته وی، این اقدامات از سوی آمریکا قانونی معرفی میشوند، اما مقامات عراقی آنها را ابزار فشاری با ابعاد سیاسی و امنیتی میدانند. کمبود دلار در ماههای اخیر بر ثبات بازار ارز تأثیر گذاشته و تغییر اخیر در مدیریت بانک مرکزی به افزایش سردرگمی کمک کرده است. رئوف تأکید میکند که مشکل اصلی همچنان قاچاق دلار به خارج از کشور است که نیازمند راهحلهای مؤثرتر است.
دیدگاه دوم: مشکلات فنی
دکتر جبار گوران، سخنگوی بازار ارز در سلیمانیه، خوانش متفاوتی ارائه میدهد و تأکید میکند که علل افزایش قیمت دلار عمدتاً فنی است و به تحولات سیاسی یا امنیتی مرتبط نیست. به گفته وی، یکی از مهمترین دلایل، اجرای سیستم «اسیکودا» برای خودکارسازی رویههای گمرکی است که هدف آن کاهش پولشویی و قاچاق دلار و تقویت نظارت بر مرزهاست. عدم پیوستن اقلیم کردستان به این سیستم، باعث ایجاد ناهماهنگی در رویهها و افزایش تقاضا برای دلار شده است.
گوران همچنین بر نقش منفی اظهارات برخی مقامات و نمایندگان درباره نرخ ارز تأکید میکند که باعث ایجاد وحشت در بازارها و سوءاستفاده سفتهبازان میشود، در حالی که سیاست پولی صرفاً در صلاحیت بانک مرکزی است.
هر دو پژوهشگر معتقدند آینده ثبات دینار به توانایی بانک مرکزی در مدیریت سیاست پولی، تقویت نظارت بر نقل و انتقالات مالی، تکمیل پروژههای خودکارسازی و اصلاحات بانکی و کاهش سفتهبازی بستگی دارد.
